Hoeveel betaalt het ziekenfonds als u langdurig ziek bent?

Dit is geen terugbetaling van dokterskosten maar een vervangingsinkomen uit de Belgische verplichte ziekteverzekering. Het ziekenfonds is hier de uitbetaler, niet de Franse mutuelle die als aanvullende verzekering kosten bijpast.

Een bediende uit Mechelen valt uit: wie betaalt wat?

Stel dat een bediende uit Mechelen op een maandagochtend de huisarts bezoekt en een ziektebriefje van twee maanden meekrijgt. De eerste vraag is niet hoeveel het ziekenfonds betaalt, maar wie op welk moment betaalt. Pas daarna rekent iemand uit welk bedrag er per dag komt. Wie de volgorde kent, begrijpt ook waarom de storting van het ziekenfonds er soms later en lager uitziet dan verwacht.

De eerste weken: de werkgever

Bij een werknemer neemt in de regel eerst de werkgever het gewaarborgde loon voor zijn rekening. Voor bedienden komt dat meestal neer op ongeveer de eerste maand; voor arbeiders en andere statuten zijn er afwijkende regels. Vraag de loonadministratie dus altijd naar de exacte einddatum van het gewaarborgde loon, want vanaf de dag erna draait het over de uitkering van het ziekenfonds.

Daarna: de uitkering van het ziekenfonds

Het ziekenfonds betaalt de uitkering uit de verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering, op voorwaarde dat u voldoende gewerkt hebt (de zogenaamde voorwaarden van toegang) en dat de arbeidsongeschiktheid tijdig en correct is gemeld. Het RIZIV legt de regels vast; elk ziekenfonds betaalt dezelfde bedragen uit. Een Gentenaar bij Liberale Mutualiteit en een Limburger bij Solidaris krijgen dus hetzelfde dagbedrag voor hetzelfde loon.

Het rekenwerk achter het dagbedrag

De uitkering wordt per dag berekend. Het ziekenfonds vertrekt van uw brutodagloon, begrenst dat tot een wettelijk plafond en past er een percentage op toe. Dat is alles, maar de details zitten in elke stap.

1. Zoek het brutodagloon op dat het ziekenfonds hanteert. Het RIZIV spreekt over het loon van de laatste dag van het tweede kalenderkwartaal vóór het begin van de arbeidsongeschiktheid, of anders het laatst gekende brutodagloon.
2. Vergelijk dat loon met het plafond dat geldt op de begindatum van uw arbeidsongeschiktheid. Volgens het RIZIV bedraagt het plafond voor een start vanaf 1 september 2026 ongeveer 189,36 euro per dag, in een zesdagenstelsel.
3. Pas het percentage toe: 60 procent tijdens het eerste jaar.
4. Controleer of er een minimum (vanaf de derde maand) of een maximumbedrag het resultaat bijstuurt.
5. Vermenigvuldig met het aantal vergoedbare dagen van de maand en trek de inhoudingen af om bij het nettobedrag uit te komen.

Wat telt als brutoloon?

Het gaat om loon vóór inhoudingen voor sociale zekerheid en belastingen. Een uitzonderlijke eenmalige premie weegt niet zoals een vast maandloon. Hoe overuren, voordelen in natura of een deeltijds regime in de berekening komen, hangt af van wat uw werkgever aan de sociale zekerheid heeft doorgegeven. Vindt u het gebruikte loon niet terug op uw loonstrookje, vraag dan schriftelijk om de berekeningsbasis.

Een rekenvoorbeeld met verzonnen cijfers

Neem een fictief brutodagloon van 120 euro, ruim onder het plafond. Tijdens het eerste jaar komt daar 60 procent van terecht: 72 euro per dag. In een maand met 26 vergoedbare dagen is dat 1.872 euro bruto. Het bedrag is bedacht om de redenering te tonen; het is geen tarief. Daarnaast bestaat er een maximum voor de primaire periode: het RIZIV vermeldt 113,62 euro per dag sinds 1 september 2026 voor wie ziek werd vanaf 1 januari 2024. Het fictieve loon blijft daar ver onder.

Drie periodes, drie logica's

Na een jaar telt wie er thuis woont

Zodra u de invaliditeitsperiode ingaat, bepaalt uw gezinssituatie het percentage: 65 procent met gezinslast, 55 procent als alleenstaande en 40 procent als samenwonende zonder gezinslast. Het RIZIV vermeldt voor een start vanaf 2024 en sinds 1 september 2026 daggrenzen van 122,95 euro, 104,28 euro en 76,21 euro bruto. Ook hier gaat het om bedragen die met de index meebewegen.

Samenwonen is een feit, geen papier

Volgens Droits Quotidiens, de Franstalige rechtenwebsite, gaat het om het samenleven zelf: huwelijk, wettelijke samenwoning of feitelijke samenwoning leiden tot dezelfde lezing. Een partner met een goed inkomen duwt u richting de categorie samenwonende; een partner zonder of met een heel laag inkomen kan u in de categorie gezinslast houden. Een nieuwe relatie of een scheiding verandert dus uw uitkering vanaf het tweede jaar. Meld het uw ziekenfonds zelf, anders volgt later een rechtzetting.

Als het geen klassiek loon is

Niet iedereen vertrekt van een loonstrookje. Een werkloze die ziek wordt, blijft volgens CM de eerste zes maanden zijn gewone werkloosheidsuitkering krijgen, met als bovengrens 60 procent van het basisloon; vanaf de zevende maand telt de arbeidsongeschiktheidsuitkering. Zelfstandigen krijgen tijdens het eerste jaar vaste dagbedragen in plaats van een percentage van het loon, en voor hen gelden andere toegangsvoorwaarden. Leg uw statuut daarom altijd uit aan de dienst uitkeringen van uw ziekenfonds voor u cijfers overneemt van een collega.

Of u nu in Antwerpen, Leuven of Brussel woont: de berekening is federaal. Er bestaat geen Vlaamse of Brusselse variant, en de bijdrage voor de Vlaamse sociale bescherming die Vlamingen vanaf 25 jaar betalen aan een zorgkas, staat los van deze uitkering. Wel kunt u voor praktische vragen terecht in het Nederlandstalige loket van uw ziekenfonds.

Van bruto naar netto

Alle hierboven genoemde bedragen zijn bruto. Tijdens de primaire periode houdt het ziekenfonds voor werknemers 11,11 procent bedrijfsvoorheffing in, zonder dat het netto onder een wettelijk dagminimum zakt. Vanaf het tweede jaar kan tot 3,5 procent worden afgehouden ten bate van de pensioensector. Bij werklozen die ziek worden, geldt gedurende de eerste zes maanden een percentage van 10,09 procent wanneer de inhouding al tijdens de werkloosheid bestond.

Wat bedragen onverwacht laat uitvallen

• Brutoloon verwarren met netto: 60 procent van het brutoloon is niet hetzelfde als 60 procent van het nettoloon dat u gewend was, en op het bruto bedrag volgen nog inhoudingen.
• Het gewaarborgde loon vergeten: tijdens die periode betaalt het ziekenfonds nog niets.
• Laat melden: Mutualia wijst erop dat een te late aangifte van arbeidsongeschiktheid tot 10 procent van de uitkering kan kosten.
• Een verouderd plafond gebruiken: bedragen uit een folder van vorig jaar kloppen na de volgende indexering niet meer.
• Een nieuwe samenlevingssituatie niet doorgeven.

Drie twijfels over het bedrag op uw rekening

Waarom verschilt mijn storting van maand tot maand, terwijl het dagbedrag hetzelfde blijft? Omdat het ziekenfonds per vergoedbare dag betaalt, van maandag tot en met zaterdag. Een maand met 27 dagen levert meer op dan een met 24, en een indexering in maart of september kan het dagtarief ook nog wijzigen.

Garandeert het minimum een degelijk inkomen? Niet per se. Een minimum tilt een te laag resultaat op, maar blijft begrensd door het oorspronkelijke brutodagloon. Wie weinig verdiende, kan dus ook met het minimum niet boven dat loon uitkomen.

Waar vraag ik een gedetailleerde berekening? Bij de dienst arbeidsongeschiktheid van uw ziekenfonds, of bij de HZIV als u daar aangesloten bent. Blijft u het oneens, dan kunt u een klacht indienen bij de klachtendienst of ombudsdienst van uw ziekenfonds.

De cijfers in deze pagina komen van de RIZIV-pagina's en de bedragentabellen zoals die in oktober 2026 te raadplegen waren. Ze vervangen nooit een individuele berekening door uw eigen ziekenfonds.