Dit gaat over terugbetalingen uit de Belgische verplichte ziekteverzekering, geregeld via uw ziekenfonds. Het is niet de Franse mutuelle, die als private aanvulling op de Sécu een ander dossier opent.
Na het consult: wat gebeurt er met uw geld?
U verlaat de praktijk van de huisarts of de kinesist, u hebt betaald en nu wacht u op de terugbetaling. Wat u dan moet doen, hangt af van één zaak: hoe de zorgverlener het bewijs van de verstrekking aan uw ziekenfonds bezorgt. Er zijn drie wegen: elektronisch, via de derdebetalersregeling of op papier. Wie weet welke weg bij zijn bezoek hoort, vermijdt het meeste gezoek achteraf.
Eerste weg: het eAttest
Bij een eAttest stuurt de zorgverlener het getuigschrift digitaal naar uw ziekenfonds. Volgens CM betaalt u het volledige bedrag aan de zorgverlener, krijgt u een ontvangstbewijs met een nummer en hoeft u zelf niets naar het ziekenfonds te sturen. Bewaar het bewijs tot het geld op uw rekening staat, of tot u een aanvullende verzekering aanspreekt; met het nummer kunt u bij het ziekenfonds navragen hoe ver het staat. Het RIZIV meldt dat het eAttest sinds 1 september 2025 verplicht is voor artsen en tandartsen, met enkele uitzonderingen, en dat de terugbetaling doorgaans sneller verloopt.
Tweede weg: de zorgverlener factureert rechtstreeks
Bij de derdebetalersregeling betaalt u enkel het remgeld en factureert de zorgverlener rechtstreeks aan het ziekenfonds. Sinds 2022 kan dat voor alle vergoedbare verstrekkingen, maar de zorgverlener is vrij het toe te passen, behalve in bepaalde gevallen zoals voor wie een verhoogde tegemoetkoming heeft. U hoeft dan niets aan te vragen. Vraag vooraf of de zorgverlener het toepast, zeker bij een duurdere behandeling.
Derde weg: het papieren getuigschrift
Krijgt u een papieren getuigschrift voor verstrekte hulp, dan is het aan u om het in te dienen. Partenamut legt uit dat u uw vignet op het origineel kleeft en het in de brievenbus van het ziekenfonds steekt of opstuurt. Het origineel moet binnen twee jaar na de zorg bij het ziekenfonds zijn. Een fotokopie of foto volstaat niet. Solidaris Brabant geeft in een infoblad het advies om het roze identificatiestrookje te gebruiken, het origineel in te dienen en eventuele verbeteringen te laten doorvoeren met een ondertekend verbeterdocument; het nieuwe model bevat ook een ontvangstgedeelte voor de patiënt.
Wat enkel op papier kan
Niet alles mag digitaal. Onderstaande tabel toont per document de gewone verzendwijze volgens de pagina's van Partenamut en CM; voor details kijkt u bij uw eigen fonds.
| Document | Gewone weg |
|---|---|
| Papieren getuigschrift voor verstrekte hulp | Origineel met vignet, brievenbus of post |
| Getuigschrift voor geleverde hulpmiddelen en bijlage 30 | Origineel op papier |
| Factuur voor zorg in het buitenland | Op papier |
| Aankoopbewijs voor een aanvullend voordeel | Meestal online of via de app |
| Getuigschrift arbeidsongeschiktheid | Volgens het ziekenfonds online |
Aanvullende voordelen: een andere logica
Een bril, een sportlidmaatschap of een anticonceptiemiddel valt niet onder de verplichte verzekering. Daarvoor dient u een aanvraag in met een aankoopbewijs, en elk ziekenfonds bepaalt zelf het bedrag, het plafond en het bewijsstuk dat het aanvaardt. Een document dat bij het ene fonds volstaat, kan bij het andere geweigerd worden.
- Controleer in uw persoonlijke omgeving of het voordeel bestaat en wat het plafond is.
- Verzamel een gedetailleerde factuur met zorgverlener, datum, aard en bedrag; een kassabon volstaat zelden.
- Laat het aanvraagformulier door de zorgverlener invullen als uw fonds dat vereist.
- Stuur alles via de webomgeving, de app of de brievenbus.
- Volg het dossier online en bewaar een kopie van wat u verstuurde.
Een voorbeeld: de tandarts in Gent
Een patiënt laat zich verzorgen bij een tandarts in Gent. De tandarts gebruikt het eAttest: de patiënt betaalt de rekening aan de balie, krijgt een ontvangstbewijs met nummer en wacht op de storting. Een week later is er niets, dus belt of mailt de patiënt het ziekenfonds met dat nummer en de datum van het bezoek. Het fonds ziet in een paar seconden of het getuigschrift is binnengekomen. Was het een papieren getuigschrift, dan had het vignet er nog moeten op en had het origineel naar het ziekenfonds gemoeten. Hetzelfde bezoek loopt dus anders af naargelang de weg die de tandarts kiest.
Wat het ziekenfonds niet terugbetaalt
De terugbetaling is deels, om twee redenen volgens Partenamut: het remgeld en het supplement van een niet-geconventioneerde zorgverlener. Die blijven voor uw rekening tenzij een aanvullend voordeel of verzekering iets dekt. De maximumfactuur kan wel een teveel aan remgeld automatisch terugstorten zodra het plafond van uw gezin is bereikt.
Bijzondere dossiers
Geneesmiddelen. Voor terugbetaalde geneesmiddelen past de apotheker in de regel meteen het verminderde tarief toe, zodat er achteraf niets meer te vragen valt. Wilt u voor een product een aanvullend voordeel van uw fonds, zoals een bijdrage in niet-terugbetaalde middelen, bewaar dan het aankoopbewijs: zonder dat bewijs weigert een fonds de aanvraag. Bij een voorschrift voor meerdere maanden is het verstandig het bewijs bij elke aankoop te bewaren, niet pas bij de laatste.
Zorg in het buitenland. Facturen uit het buitenland gaan op papier naar het ziekenfonds, en de regels van de verplichte verzekering en de Europese reglementering bepalen wat wordt vergoed. Een Europese ziekteverzekeringskaart vereenvoudigt het voorschot in veel landen; vraag ze aan voor u vertrekt. Bewaar ook de bewijzen van wat u daar betaalde en laat de arts of het ziekenhuis een gedetailleerde nota opmaken.
Zwangerschap, arbeidsongeschiktheid en akkoord van de adviserend arts. Voor die dossiers hoort doorgaans een ander document dan het getuigschrift: Partenamut stuurt arbeidsongeschiktheidsattesten naar de online weg en laat stukken rond zwangerschap of geboorte, zoals een zwangerschapsattest, geboorteakte en bewijs van moederschapsrust, via zijn contactformulier lopen. Bij een prestatie die het akkoord van de adviserend arts vraagt, begint u de zorg best niet voor het antwoord er is, tenzij de zorgverlener of het fonds anders aangeeft: een achterwaarts akkoord is niet gegarandeerd.
Is mijn dossier onderweg?
Uw persoonlijke omgeving toont de geschiedenis van terugbetalingen. Ontbreekt een getuigschrift na een redelijke tijd, neem dan contact op met datum van de zorg, naam van de zorgverlener en een kopie. Bij een ziekenhuisopname regelen het ziekenhuis en het ziekenfonds het meeste onderling en rekent het ziekenhuis u enkel uw aandeel aan.
Wat een terugbetaling blokkeert
- Een getuigschrift zonder vignet of met het vignet van een ander gezinslid.
- Een kopie of foto in plaats van het origineel.
- Een getuigschrift dat te lang in een lade lag: de termijn van twee jaar loopt vanaf de zorg.
- Een onleesbaar betalingsbewijs voor een aanvullend voordeel.
- Een aanvraag die bij het vorige fonds belandt na een overstap.
Vier vragen aan het loket
Moet ik het ontvangstbewijs van het eAttest naar het ziekenfonds sturen? Nee. Volgens CM bewaart u het zelf, onder meer om bij het fonds het nummer te kunnen opgeven.
Hoe lang duurt het voor het bedrag op mijn rekening staat? Dat hangt af van de verstrekking en de manier waarop het bewijs binnenkomt. Partenamut geeft geen vaste termijn, maar zegt wel dat het eAttest doorgaans sneller verloopt dan papier.
Moet ik de kosten voorschieten? Buiten de derdebetalersregeling betaalt u de volledige factuur en volgt de terugbetaling achteraf. Met de derdebetaler betaalt u enkel het remgeld.
Kan ik een aanvraag nog indienen na een overstap? Zorg van vóór de overstap blijft bij het vorige fonds. Richt u daarvoor tot het oude fonds.
Organisaties om te raadplegen
Solidaris Brabant — Infoblad van Solidaris Brabant over het correct invullen van het getuigschrift voor verstrekte hulp: roze strookje, origineel indienen, verbeteringen en eAttest.
CM — CM legt uit wat u met een eAttest doet, waarom u het ontvangstbewijs bewaart en wanneer u zelf een papieren getuigschrift moet indienen.