Het gaat om een uitkering van het Belgische ziekenfonds als uitvoerder van de ziekteverzekering. Een Franse mutuelle, een private aanvulling op de Sécu, betaalt zo'n dagforfait niet.
Een vast bedrag, geen vergoeding van facturen
De naam zegt het al: forfaitair betekent dat het bedrag niet verandert naargelang van wat jij uitgeeft. Je moet geen factuur van een gezinshulp of loonbewijs van een poetshulp indienen. Zodra het ziekenfonds de nood aan hulp van derden heeft erkend, krijg je elke dag dezelfde som, of de hulp nu van een familielid, een buur of een professional komt. Hoe die erkenning verloopt, met punten en een onderzoek, staat op een andere pagina van deze gids. Hier gaat het om het geld.
De bedragen volgens het RIZIV
Het RIZIV vermeldt brutobedragen per dag, berekend voor een zesdagenweek. Ze zijn gelijk voor werknemers, werklozen en zelfstandigen. De evolutie sinds 2024 ziet er als volgt uit:
- van 1 januari tot en met 30 april 2024: 28,24 euro;
- vanaf 1 mei 2024: 28,81 euro, na een aanpassing van 2 procent aan de gezondheidsindex;
- vanaf 1 februari 2025 tot en met 28 februari 2026: 29,39 euro, opnieuw 2 procent hoger;
- van 1 maart tot en met 31 augustus 2026: 29,97 euro;
- sinds 1 september 2026: 30,57 euro, naar aanleiding van de centenindex.
Dit zijn de cijfers van de RIZIV-pagina op het moment van schrijven (oktober 2026). Ze veranderen bij elke indexering, dus bevestig ze voor je er een budget op baseert.
Wat dat in een maand betekent
Het forfait wordt elke dag behalve zondag betaald. In een maand met vijf zondagen krijg je dus een dag minder vergoed dan in een maand met vier. Puur rekenkundig: 25 betaalde dagen aan 30,57 euro geven 764,25 euro bruto, 27 dagen geven 825,39 euro. Het exacte aantal hangt af van de maand en van de startdatum van je erkenning, en je ziekenfonds geeft je de precieze berekening.
Wanneer komt het geld op je rekening?
Het forfait wordt samen met je ziekte-uitkering uitbetaald, dus volgens dezelfde kalender. Als voorbeeld vermeldt Mutualia dat de betaling bij primaire arbeidsongeschiktheid (het eerste jaar) uiterlijk op de 5e van de maand na de vergoede periode op je rekening moet staan, terwijl bij invaliditeit (na een jaar) de betaling ten vroegste op de derde laatste werkdag van de maand gebeurt, met doorgaans een voorschot in december. Na de betaalopdracht kan de bank tot drie dagen nodig hebben om te crediteren. Elk ziekenfonds publiceert een jaarkalender; zoek die van het jouwe op.
Wanneer het forfait stopt of wordt geschorst
Het RIZIV meldt dat het ziekenfonds het forfait kan weigeren of schorsen bij ziekenhuisopname, verblijf in een rust- of verzorgingstehuis, een psychiatrisch verzorgingstehuis of een rusthuis voor bejaarden, en bij gevangenschap of vrijheidsberoving. Het eindigt sowieso uiterlijk wanneer de arbeidsongeschiktheid ophoudt en kan niet vóór de vierde maand ingaan. Belastingen zijn er niet: volgens het RIZIV is het bedrag vrijgesteld van belasting.
Zo ga je te werk
- Vraag bij je ziekenfonds de erkenning van je behoefte aan hulp van derden aan.
- Laat je huisarts de gevraagde medische gegevens invullen.
- Controleer na een positieve beslissing de begindatum en het dagbedrag op je afrekening.
- Kijk een maand later of het forfait apart zichtbaar is naast je gewone ziekte-uitkering.
- Verwittig het ziekenfonds meteen bij een opname of een verhuizing naar een instelling, zodat je geen te veel ontvangen bedrag moet terugbetalen.
Bewaar elke afrekening in een vaste map of digitaal, met de datum van ontvangst. Als je later een herziening, een beroep of een gesprek met de maatschappelijk werker hebt, bewijst een reeks opeenvolgende afrekeningen sneller welke dagen vergoed werden en tegen welk tarief. Noteer ook de data waarop je een opname of een wijziging van je woonsituatie hebt doorgegeven, en bij wie.
Een afrekening lezen
| Wat je ziet | Waar je op let |
|---|---|
| Aantal vergoede dagen | Zondagen zijn uitgesloten; vergelijk met de kalender van de maand |
| Dagbedrag | Moet overeenkomen met het tarief van die periode; bij een indexering midden in de maand zijn er twee tarieven |
| Aparte regel voor het forfait | Het staat naast de uitkering, niet erin verwerkt |
| Brutobedrag | Het RIZIV geeft bruto cijfers; kijk of er andere inhoudingen op je uitkering staan |
Als de cijfers niet kloppen
Vraag het ziekenfonds een gedetailleerd overzicht per periode en per tarief. Blijft het meningsverschil bestaan, dan kan je telefonisch de dienst uitkeringen van het RIZIV bereiken op weekdagen in de voormiddag, en tegen een beslissing van het ziekenfonds blijft de weg naar de arbeidsrechtbank open.
Hoeveel hulp koop je ermee?
Om het bedrag te situeren, helpt een eenvoudige vergelijking. Stel dat een poetshulp of gezinshulp bij jou 12 euro per uur kost, een zuiver hypothetisch tarief dat per dienst, regio en gezinsinkomen sterk verschilt. Dan dekt een dagbedrag van 30,57 euro ruim twee uur en een half. Het forfait is dus niet bedoeld om een volledige dag bijstand te financieren, maar om de bijkomende uitgaven van het dagelijks leven mee te dragen.
Daarom zie je het best als een bijdrage in plaats van een volledige vergoeding. Informeer bij je ziekenfonds en bij je gemeente of OCMW welke diensten in je regio bestaan, wat ze kosten en of er een inkomensgebonden tarief is. Sommige ziekenfondsen hebben eigen diensten voor gezinszorg, thuisverpleging of teleassistentie, met voorwaarden die van fonds tot fonds verschillen.
Het forfait in je budget bij arbeidsongeschiktheid
Wie een maandbudget opmaakt, telt drie ingangen op: de ziekte-uitkering, het forfait en eventueel een andere federale of gewestelijke tegemoetkoming. Daar trek je de vaste lasten (huur, energie, verzekeringen) en de gezondheidskosten (remgeld, niet-terugbetaalde geneesmiddelen) van af. Heb je de verhoogde tegemoetkoming of de maximumfactuur, dan loopt het remgeld sneller tegen een plafond. Het forfait zelf geeft niet automatisch recht op de verhoogde tegemoetkoming; die hangt van andere criteria af, zoals een arbeidsongeschiktheid van drie maanden bij een alleenstaande met laag inkomen.
Houd er rekening mee dat het forfait stopt met de arbeidsongeschiktheid of bij een schorsing. Wie het als een blijvend inkomen rekent, laat best een buffer voor het moment dat het wegvalt.
Een laatste aandachtspunt betreft de overgang tussen de eerste arbeidsongeschiktheidsperiode en invaliditeit. Het forfait loopt in principe mee, maar de betaaldatum kan verschuiven omdat de kalender verandert. Wie net die overgang meemaakt, kijkt best twee maanden na of het bedrag zonder onderbreking werd doorbetaald en op welke dag het op de rekening stond.
Vier praktische vragen
Is het bedrag belastbaar? Volgens het RIZIV niet. De ziekte-uitkering zelf volgt een eigen fiscaal regime, dus onderscheid de twee lijnen op de afrekening.
Hangt het af van mijn vroegere loon? Neen, het is voor iedereen gelijk en per dag vastgelegd, ook voor zelfstandigen.
Wat als het ziekenfonds minder uitbetaalt na een ziekenhuisverblijf? Vraag het overzicht van de ingehouden dagen. Een schorsing tijdens opname is wettelijk voorzien; kijk enkel na of de hervatting bij ontslag werd ingepland.
Kan ik het forfait gebruiken om een mantelzorger te betalen? Er is geen verplichte besteding, net omdat het bedrag forfaitair is. Je kunt het gebruiken voor een naaste die regelmatig helpt, kleine hulpmiddelen of bereide maaltijden.
Fouten die vaak voorkomen
- Bruto en netto door elkaar halen.
- Vergeten dat zondag niet meetelt.
- De ingangsdatum van elke indexering niet controleren.
- Een verhuizing naar een instelling of ziekenhuis niet melden.
- Denken dat het forfait de wachttijd vóór de beslissing dekt: de begindatum bepaalt het ziekenfonds.
Organisaties om te raadplegen
HZIV — Overzicht van de steun bij verlies van zelfredzaamheid door de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering, waaronder de tegemoetkoming hulp van derden en het statuut van mantelzorger.
RIZIV — Officiële tabel met het bruto dagbedrag van de forfaitaire tegemoetkoming voor hulp van derden per periode, met de indexaanpassingen sinds 2024 en het contact van de dienst uitkeringen.