Terugbetaling van bril en lenzen: eerst de dioptriedrempel, dan het bedrag

Voor je bril kijk je in België naar twee lagen: de verplichte verzekering van het ziekenfonds voor de glazen en de aanvullende verzekering voor de rest. Een Franse mutuelle werkt als een volledige complementaire.

Haal ik de drempel? Begin daar

Veel mensen gaan ervan uit dat elke brildrager iets terugkrijgt van de verplichte verzekering. Dat klopt niet. De tegemoetkoming hangt af van je leeftijd en van de sterkte van je correctie per oog. Het RIZIV publiceert de actuele regels en bedragen, die sinds 1 januari 2025 gelden.

Drempels per leeftijdsgroep

• Kinderen: vanaf het vlakke glas, dus vanaf 0,00 dioptrie.
• Volwassenen van 18 tot 64 jaar: vanaf 6,00 dioptrieën, plus of min.
• Vanaf 65 jaar: 6,00 dioptrieën voor unifocale glazen, en 4,25 dioptrieën voor bifocale en progressieve glazen. Bij die laatste telt de verziende sterkte.

Ook bepaalde glazen met medische filter, zoals fotochrome glazen of glazen met een vaste tint, vallen eronder. Iemand van 55 met min 5,75 dioptrieën zit dus net onder de drempel. De glazen kosten wat ze kosten, maar de verplichte verzekering geeft niets.

Bedragen per glas

De minimale tegemoetkomingen per glas, zoals vermeld door het RIZIV:

• Kinderen: 45,88 euro (unifocaal), 126,97 euro (bifocaal) en 191,02 euro (progressief).
• Volwassenen vanaf 18: 82,22 euro, 158,11 euro en 217,14 euro.
• Vanaf 65 jaar: 82,22 euro, 94,87 euro en 221,35 euro.

Een veertiger met minus 6,5 aan beide ogen en progressieve glazen krijgt dus tweemaal 217,14 euro, 434,28 euro. Een 72-jarige met progressieve glazen en een verziende sterkte van 5 dioptrieën krijgt 442,70 euro voor het paar. Het RIZIV noemt dit uitdrukkelijk een minimumbedrag. Je ziekenfonds legt er vaak iets bovenop, en de werkelijke prijs ligt meestal hoger door coatings of verdunning.

Hoe vaak mag je opnieuw?

Onder de 18 jaar ontstaat een nieuw recht twee jaar na de vorige aflevering, vanaf 18 jaar na vijf jaar. Op elke leeftijd kan het ook eerder, als de sferische waarde, de cilinder of het prisma minstens 0,5 dioptrie veranderd zijn ten opzichte van de vorige aflevering. De RIZIV-pagina zelf heeft geen voorschriftengeschiedenis: je ziekenfonds of opticien vergelijkt oud en nieuw voorschrift.

Contactlenzen: vier profielen, vier prijstabellen

Voor lenzen gelden andere voorwaarden. Het RIZIV vermeldt vier profielen: een refractiefout van minstens 6,00 dioptrieën, monoculaire afakie, anisometropie met een verschil van 3,00 dioptrieën of meer tussen beide ogen, of onregelmatig astigmatisme dat een bril niet corrigeert. Bij een geconventioneerde opticien gelden sinds 1 januari 2025 deze bedragen per oog:

Bij een niet-geconventioneerde opticien liggen de bedragen 25 % lager, tenzij je de voorkeurregeling hebt. Een nieuw recht ontstaat sneller bij lenzen als de sferische waarde of de cilinder minstens 1,00 dioptrie verandert.

Wat je ziekenfonds er nog bij legt

De aanvullende voordelen liggen niet vast. Voorbeelden uit oktober 2026:

• Partenamut: tot 75 euro om de twee jaar voor bril, correctielenzen of zonnebril op sterkte, op een factuur met datum, bedrag en dioptrie.
• Mutualia: 75 euro om de twee jaar voor wie jonger is dan 18, en 200 euro om de drie jaar vanaf 18 jaar.
• Mutualia, bij minderjarigen: tot 25 euro per montuur om de vier jaar, 50 euro extra voor de eerste montuur en 125 euro per oog voor laser- of ultrageluidsoperaties.
• Partenamut: de actie Lunettes Pour Tous geeft 50 euro op unifocale en 100 euro op progressieve glazen, niet te combineren met het voordeel van 75 euro.

Montuur valt nooit onder de verplichte verzekering. Vraag je fonds naar het reglement en let op leeftijdsgrenzen.

Zo koop je een bril die terugbetaald wordt

1. Ga naar een oogarts, die een voorschrift uitschrijft voor brilglazen (bijlage 15bis).
2. Kies een erkende opticien en bezoek hem persoonlijk. Binnen zes maanden na het voorschrift, zegt Partenamut.
3. Laat meerdere glazen testen en vraag de prijs en de terugbetaling vooraf.
4. Onderteken het getuigschrift van aflevering (bijlage 15) dat de opticien opstelt.
5. Bezorg voorschrift en getuigschrift aan je ziekenfonds.
6. Voeg voor het aanvullend voordeel de gedetailleerde factuur toe als het fonds erom vraagt.

Waarom een aanvraag mislukt

• Je sterkte ligt onder de drempel voor jouw leeftijd.
• Je hebt geen voorschrift van een oogarts, of het is te oud.
• Je kocht online of bij een verkoper zonder getuigschrift. Volgens het RIZIV wordt een online gekochte bril niet terugbetaald, ook niet na een pasbeurt in een showroom.
• Je vraagt te snel een nieuw recht zonder verandering van 0,5 dioptrie.
• Je factuur vermeldt geen dioptrieën voor het aanvullend voordeel.

Leesbrillen uit de winkel

Leesbrillen uit supermarkt of apotheek vallen buiten dit circuit, want ze hebben geen voorschrift of opticiengetuigschrift. Test Aankoop testte tien paren op correctie, sterkte en mogelijk giftige stoffen. Zie het als een comfortaankoop: een onderzoek bij de oogarts vervangt het niet. Merk je dat je klachten krijgt, zoals hoofdpijn bij het lezen of wazig zicht, laat dan je ogen nakijken in plaats van een sterkere leesbril te kopen. Alleen met een voorschrift van een oogarts en een bezoek aan een erkende opticien start de terugbetalingsprocedure.

Drie situaties naast elkaar

Een jongen van tien uit Aalst. Voor kinderen begint het recht bij het vlakke glas, dus ook een lichte correctie van 1,5 dioptrie geeft al recht op 45,88 euro per unifocaal glas. Na twee jaar kan het opnieuw, of vroeger als de sterkte minstens 0,5 dioptrie verschuift. Sportende kinderen verbreken of verliezen een bril sneller: vraag je ziekenfonds of er een extra voordeel voor jongeren bestaat, want de verplichte verzekering houdt zich aan de termijn.

Een vijftigjarige uit Brugge met een lichte leesbril. Een correctie van plus 3,00 blijft ruim onder de drempel van 6,00 dioptrieën voor volwassenen. De verplichte verzekering geeft dus niets, welk glas je ook kiest. Het aanvullend voordeel van je ziekenfonds kan wel bestaan, bijvoorbeeld 200 euro om de drie jaar vanaf 18 bij Mutualia, op voorwaarde dat je factuur de sterkte vermeldt.

Een zesenzestigjarige uit Hasselt met bifocale glazen. Vanaf 65 jaar ligt de drempel voor bifocale en progressieve glazen op 4,25 dioptrieën, bepaald door de verziende sterkte. Wie precies 4,25 haalt, zit erin: het RIZIV vermeldt 94,87 euro per bifocaal glas. Wie twijfelt over de meetwaarde, vraagt de oogarts om de sterkte per oog op het voorschrift te laten vermelden.

Prijs en informatie: wat de opticien moet doen

In de procedure van het RIZIV hoort de erkende opticien je voor de aankoop te informeren over de kosten en de terugbetaling. Maak daar gebruik van: vraag het bedrag per glas, de behandeling (coating, verdunning) en wat de verplichte verzekering vergoedt. Bewaar een kopie van het voorschrift, want dat helpt je ziekenfonds later om te beoordelen of je correctie veranderd is. Wie bij meerdere opticiens vergelijkt, doet dat best op basis van dezelfde glazen, dezelfde behandeling en dezelfde sterkte.

Vragen van brildragers

Wordt de montuur terugbetaald? Niet door de verplichte verzekering, die enkel glazen dekt. Sommige fondsen betalen een bescheiden bedrag, vaak voor jongeren.

Kan ik online bestellen en terugbetaald krijgen? Niet via de verplichte verzekering. Voor het aanvullend voordeel verschilt het per fonds; lees het reglement.

Mijn kind krijgt vaak nieuwe glazen. Wat nu? Onder de 18 geldt twee jaar, tenzij de correctie met minstens 0,5 dioptrie veranderd is.

Heb ik recht op lenzen? Enkel in de vier genoemde profielen, met bedragen per oog en per type.