Een nieuwe bril of lenzen: wat krijgt u terug?

Hoeveel een Belgisch ziekenfonds voor uw bril uitbetaalt, bestaat uit twee lagen: een wettelijk minimum voor glazen en een optioneel voordeel per fonds. Een Franse mutuelle dekt doorgaans ook het montuur.

Begin bij het voorschrift van de oogarts

Alles start met een specifiek voorschrift voor brilglazen van een oogarts. Zonder dat document kan de opticien u niets laten aanrekenen aan de verzekering. Het RIZIV beschrijft de weg in vijf stappen: naar de oogarts, het voorschrift (bijlage 15bis) ontvangen, naar een erkende opticien gaan, na aflevering de bijlage 15 ondertekenen en beide documenten naar het ziekenfonds sturen. De opticien moet u meerdere glazen met hun prijs, de terugbetaling en het resterend bedrag voorleggen. Partenamut vraagt de glazen te kopen binnen zes maanden na het voorschrift.

Voor wie en vanaf welke sterkte

De tegemoetkoming geldt voor myopie, hypermetropie, astigmatisme en presbyopie. Kinderen krijgen ze vanaf een vlak glas (0,00 dioptrie). Volwassenen van 18 tot 64 jaar hebben er recht op vanaf een brekingsfout van min of plus 6,00 dioptrieën. Vanaf 65 jaar geldt dezelfde grens voor enkelvoudige glazen, maar voor bifocale en progressieve glazen daalt ze naar 4,25 dioptrieën. Ook fotochrome glazen en glazen met een vaste tint met een bepaalde blauwlichtabsorptie kunnen onder voorwaarden in aanmerking komen. Alle bedragen gelden sinds 1 januari 2025 en zijn minima die ziekenfondsen mogen aanvullen.

De minimumbedragen per glas

Een zeventigjarige met progressieve glazen kan dus minstens 442,70 euro voor het paar verwachten, terwijl een tiener met dezelfde glassoort aan 382,04 euro komt. Een volwassene van 45 met een sterkte van min 4,50 valt onder de drempel van 6,00 en krijgt uit de verplichte verzekering niets.

Hoe vaak mag u vernieuwen?

Onder de 18 jaar is een nieuwe tegemoetkoming mogelijk twee jaar na de vorige aflevering, vanaf 18 jaar vijf jaar. Verschilt de sterkte in bol, cilinder of prisma minstens 0,5 dioptrie met het vorige voorschrift, dan ontstaat het recht opnieuw, ongeacht de termijn. Voor een tiener met een snel veranderende sterkte is dat in de praktijk de belangrijkste regel.

Contactlenzen: een strenger kader

Het RIZIV betaalt lenzen alleen terug bij een afwijking van minstens 6,00 dioptrieën, een eenzijdige afakie, een anisometropie van minstens 3,00 dioptrieën of onregelmatig astigmatisme dat brillen niet corrigeren. U kunt gelijktijdig tegemoetkomingen voor bril en lenzen krijgen als u aan beide voorwaarden voldoet.

Bij een opticien die niet geconventioneerd is, liggen de bedragen 25 % lager, behalve voor mensen met een verhoogde tegemoetkoming. Een nieuwe tegemoetkoming vereist dat de sferische of cilindrische waarde minstens 1,00 dioptrie is veranderd sinds de vorige aflevering. Online gekochte lenzen worden niet terugbetaald.

Online kopen: de valkuil

Het RIZIV is duidelijk: een bril die u online koopt, wordt niet terugbetaald, ook niet na het passen in een winkel. De glazen moeten persoonlijk door een erkende opticien worden afgeleverd. Wie op internet de laagste prijs zoekt, geeft dus automatisch de wettelijke tegemoetkoming op. Vergelijk dus eerst wat uw glazen na terugbetaling kosten.

Wat ziekenfondsen bovenop doen

De optische voordelen vallen onder de aanvullende dienst en verschillen per fonds. Partenamut beschrijft haar regeling gedetailleerd: tot 75 euro om de twee jaar voor een bril, correctielenzen of zonnebril op sterkte, gekocht in een EU-land, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein, Zwitserland of het Verenigd Koninkrijk, op voorlegging van een factuur. Als alternatief bestaat het aanbod "Lunettes Pour Tous": 50 euro voor enkelvoudige of 100 euro voor progressieve glazen, om de twee jaar in België, rechtstreeks verrekend. Daarnaast zijn er kortingen tot 20 % bij partneropticiens en een mogelijke tegemoetkoming uit een aanvullende ambulante verzekering van het fonds. Voor andere fondsen zoals Mutualia vindt u een overzicht van voordelen op de site, maar niet altijd het bedrag voor optiek; vraag de exacte fiche. De HZIV biedt geen aanvullende verzekering aan.

Opticiens vergelijken zonder de terugbetaling te verliezen

De terugbetaling is gekoppeld aan de aflevering door een erkende opticien, maar de prijs van glazen en montuur verschilt van winkel tot winkel. Vraag daarom bij meerdere erkende opticiens een offerte met het type glas, de dioptrie en de prijs per glas, en reken zelf uit wat na aftrek van de wettelijke tegemoetkoming overblijft. De opticien is verplicht u meerdere types glas voor te leggen met hun prijs, de terugbetaling en het resterend bedrag. Gebruik dat om een duurder maar duurzamer glas af te wegen tegen een eenvoudiger type: de tegemoetkoming is voor alle kwaliteiten van hetzelfde type een minimumbedrag, niet een percentage van de verkoopprijs.

Voor een kind of tiener loont het bovendien om het hernieuwingsritme in het oog te houden. De termijn van twee jaar geldt als de sterkte niet verandert, maar zodra de oogarts een verschil van minstens 0,5 dioptrie vaststelt, mag u eerder een nieuw voorschrift laten opmaken. Bewaar voorschrift en attest van aflevering van de vorige bril: de data tonen aan wanneer het recht opnieuw ontstaat.

Zes stappen om uw aanvraag rond te krijgen

1. Plan een afspraak bij een oogarts en vraag een voorschrift voor brilglazen.
2. Kies een erkende opticien en vraag een vergelijking van glazen met prijs, terugbetaling en eigen bijdrage.
3. Koop binnen de termijn die uw fonds vraagt.
4. Onderteken het attest van aflevering.
5. Stuur voorschrift en attest naar het fonds, en voeg voor het aanvullend voordeel de factuur met datum, bedrag en dioptrie toe.
6. Controleer uw terugbetaling in de app of op het rekeninguittreksel.

Drie gezinnen, drie berekeningen

De negenjarige met lichte verziendheid. Zodra er een correctie voorgeschreven is, geeft zelfs een kleine sterkte recht op een tegemoetkoming; volgens het RIZIV hernieuwt dat na twee jaar, tenzij de sterkte met minstens 0,5 dioptrie verandert.

De vijftigjarige met leesbril. Met een dioptrie voor veraf onder 6,00 komt de verplichte verzekering niet tussen, zelfs niet voor progressieve glazen. Ze kan enkel op het aanvullend voordeel van het fonds rekenen, voor zover dat bestaat.

De zeventigjarige met progressieve glazen. De grens ligt hier op 4,25 dioptrieën en het bedrag per glas is het hoogste van alle categorieën.

Wat lukt niet en waarom

• Het voorschrift ontbreekt of is niet specifiek voor brilglazen.
• De bril werd online gekocht.
• De opticien is niet erkend.
• De sterkte ligt onder de drempel van uw leeftijdscategorie.
• De vernieuwingstermijn is nog niet verstreken en de sterkte is te weinig gewijzigd.

Wat patiënten vaak vragen

Betaalt het ziekenfonds ook het montuur? Niet via de verplichte verzekering; die behandelt enkel de glazen. Een aanvullend voordeel kan wel een deel vergoeden.

Kan ik tegelijk bril en lenzen laten terugbetalen? Ja, als u aan de voorwaarden van beide voldoet.

Waarom krijg ik niets terug voor mijn leesbril? Omdat de dioptriegrens van de verplichte verzekering voor volwassenen hoger ligt dan de sterkte van een gewone leesbril. Kijk of uw fonds in een aanvullend voordeel voorziet en vraag naar de voorwaarden.

Hoe zit het met een bril in het buitenland? Voor de wettelijke tegemoetkoming niet; sommige aanvullende voordelen, zoals dat van Partenamut, gelden wel in bepaalde Europese landen.